حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
411
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
قسمت اوّل تاريخ ايران قبل از صفويّه فصل اوّل استيلاى مغول اقوام ترك و مغول زردپوستانى كه بين مسلمين باسامى عمومى مغول و تاتار يا تتر خوانده ميشدند قومى بودند بدوى ساكن درههاى جبال خينگان « 1 » و يابلنويى « 2 » و سايان « 3 » و انهار سلنگا « 4 » و ارقون « 5 » و كرولن « 6 » و اطراف درياچهء بايكال يعنى ناحيهء كوهستانى واقع ما بين چين خاص و منچورى و سيبرى جنوبى و سرزمينى كه امروز آن را مغولستان ميگويند . از اين قوم تا اوان ظهور چنگيز خان در تاريخ نام و نشانى نيست زيرا كه پيش از اين فاتح جهانگشا تاتارها بقبايل كوچك منقسم بودند و در نهايت فقر و ضعف سرميكردند . در حقيقت چنگيز خان است كه ايشان را تحت يك لوا آورده و بوسيلهء فتوحات و خرابيهاى عظيمى كه بدست آن قوم كرده ايشان را مشهور عالم نموده است . مقارن ظهور چنگيز خان اقوام ترك و مغول كه ما بين حدود شرقى ايران و چين خاص و سيبرى جنوبى در درههاى كوهها و انهار و واحات داخلى صحارى سكونت
--> ( 1 ) - Khingan ( 2 ) - Iablonoi ( 3 ) - Salan ( 4 ) - Selenga ( 5 ) - Argoun ( 6 ) - Keroulen